Przetwarzanie napisów
Materiały tej lekcji są na razie tylko do czytania na stronie. Kod przepisz albo skopiuj do swojego edytora.
Czego się nauczysz
Z napisu można wyciąć dowolny fragment, odwrócić go jedną linijką albo przestawić w nim znaki. Na tej lekcji sprawdzisz, czy zdanie jest palindromem, i napiszesz prosty szyfr przestawieniowy.
Po tej lekcji:
- wytniesz fragment napisu i odwrócisz napis wycinkiem,
- sprawdzisz, czy zdanie jest palindromem, z pominięciem spacji i wielkości liter,
- zaszyfrujesz tekst szyfrem przestawieniowym, budując wynik metodą
join.
Wycinki napisu
s[od:do:krok] – wycinek zawiera znaki od indeksu od do do − 1. Pominięty początek to 0, pominięty koniec – do końca napisu. s[::-1] czyta napis od końca, czyli go odwraca.
s = "informatyka"
print(s[0:4]) # info
print(s[2:6]) # form
print(s[-4:]) # tyka
print(s[:3]) # inf
print(s[::-1]) # akytamrofni
Napisy są niezmienne: nie zmienisz pojedynczego znaku przez s[0] = "X". Tworzysz nowy napis.
Palindromy
Palindrom czyta się tak samo od przodu i od tyłu: kajak, oko, „Kobyła ma mały bok”. Żeby porównać zdanie, zamieniasz litery na małe i usuwasz spacje.
Przydatne metody: lower() – małe litery, upper() – wielkie, replace(" ", "") – usuwa spacje.
def palindrom(napis):
t = napis.lower().replace(" ", "")
return t == t[::-1]
palindrom("kajak") # True
palindrom("Kobyła ma mały bok") # True
palindrom("python") # False
Szyfr przestawieniowy
Szyfry przestawieniowe zmieniają kolejność znaków, a nie same znaki. Tu każda para sąsiednich znaków zamienia się miejscami; przy nieparzystej długości ostatni znak zostaje. Kotwica daje okwtcia.
Znaki zbierasz w liście i łączysz metodą "".join(lista).
def szyfr_pary(napis):
czesci = []
for i in range(0, len(napis) - 1, 2):
czesci.append(napis[i + 1])
czesci.append(napis[i])
if len(napis) % 2 == 1:
czesci.append(napis[-1])
return "".join(czesci)
Szyfrowanie i odszyfrowanie
Tekst jawny to wiadomość przed zaszyfrowaniem, szyfrogram – po. W szyfrze przestawieniowym długość napisu i zestaw liter się nie zmieniają.
Ciekawostka tego szyfru: zaszyfrowanie dwa razy przywraca tekst jawny – szyfr_pary(szyfr_pary("kotwica")) zwraca „kotwica”. Ta sama funkcja szyfruje i odszyfrowuje. Spacje też są znakami i zamieniają się miejscami.
Taki szyfr łatwo złamać – to ćwiczenie z przetwarzania napisów, nie sposób na prawdziwe tajemnice.
Spróbuj sam
Uruchom kod z lekcji na stronie. Sprawdź funkcją palindrom własne zdania, np. „Ala ma kota” i „Kobyła ma mały bok”. Zaszyfruj swoje imię funkcją szyfr_pary i odszyfruj je, wywołując ją drugi raz.
Na karcie pracy do tej lekcji: zadania sprawdzające 1–3 razem na lekcji i zadania domowe 1–5 samodzielnie.
Sprawdź się
- Wytnę fragment napisu i odwrócę napis wycinkiem.
- Sprawdzę, czy zdanie jest palindromem, z pominięciem spacji i wielkości liter.
- Zaszyfruję tekst szyfrem przestawieniowym, budując wynik metodą
join.
Na następnej lekcji: szyfr Cezara i kody ASCII.
Notatki
Prezentacja
Kod
Otwórz kod, zmieniaj go i uruchamiaj na stronie – np. usuń # z linii oznaczonej jako błąd i zobacz, co się stanie. „Przywróć” wraca do wersji z lekcji.