24

Przetwarzanie napisów

Materiały tej lekcji są na razie tylko do czytania na stronie. Kod przepisz albo skopiuj do swojego edytora.

Czego się nauczysz

Z napisu można wyciąć dowolny fragment, odwrócić go jedną linijką albo przestawić w nim znaki. Na tej lekcji sprawdzisz, czy zdanie jest palindromem, i napiszesz prosty szyfr przestawieniowy.

Po tej lekcji:

Wycinki napisu

s[od:do:krok] – wycinek zawiera znaki od indeksu od do do − 1. Pominięty początek to 0, pominięty koniec – do końca napisu. s[::-1] czyta napis od końca, czyli go odwraca.

s = "informatyka"
print(s[0:4])    # info
print(s[2:6])    # form
print(s[-4:])    # tyka
print(s[:3])     # inf
print(s[::-1])   # akytamrofni
Napisy są niezmienne: nie zmienisz pojedynczego znaku przez s[0] = "X". Tworzysz nowy napis.

Palindromy

Palindrom czyta się tak samo od przodu i od tyłu: kajak, oko, „Kobyła ma mały bok”. Żeby porównać zdanie, zamieniasz litery na małe i usuwasz spacje.

Przydatne metody: lower() – małe litery, upper() – wielkie, replace(" ", "") – usuwa spacje.

def palindrom(napis):
    t = napis.lower().replace(" ", "")
    return t == t[::-1]

palindrom("kajak")                # True
palindrom("Kobyła ma mały bok")   # True
palindrom("python")               # False

Szyfr przestawieniowy

Szyfry przestawieniowe zmieniają kolejność znaków, a nie same znaki. Tu każda para sąsiednich znaków zamienia się miejscami; przy nieparzystej długości ostatni znak zostaje. Kotwica daje okwtcia.

Znaki zbierasz w liście i łączysz metodą "".join(lista).

def szyfr_pary(napis):
    czesci = []
    for i in range(0, len(napis) - 1, 2):
        czesci.append(napis[i + 1])
        czesci.append(napis[i])
    if len(napis) % 2 == 1:
        czesci.append(napis[-1])
    return "".join(czesci)

Szyfrowanie i odszyfrowanie

Tekst jawny to wiadomość przed zaszyfrowaniem, szyfrogram – po. W szyfrze przestawieniowym długość napisu i zestaw liter się nie zmieniają.

Ciekawostka tego szyfru: zaszyfrowanie dwa razy przywraca tekst jawny – szyfr_pary(szyfr_pary("kotwica")) zwraca „kotwica”. Ta sama funkcja szyfruje i odszyfrowuje. Spacje też są znakami i zamieniają się miejscami.

Taki szyfr łatwo złamać – to ćwiczenie z przetwarzania napisów, nie sposób na prawdziwe tajemnice.

Spróbuj sam

Uruchom kod z lekcji na stronie. Sprawdź funkcją palindrom własne zdania, np. „Ala ma kota” i „Kobyła ma mały bok”. Zaszyfruj swoje imię funkcją szyfr_pary i odszyfruj je, wywołując ją drugi raz.

Na karcie pracy do tej lekcji: zadania sprawdzające 1–3 razem na lekcji i zadania domowe 1–5 samodzielnie.

Sprawdź się

Na następnej lekcji: szyfr Cezara i kody ASCII.

Notatki

PDF
Zadania utrwalające Karta pracy do tej lekcji: zadania sprawdzające i domowe do samodzielnego zrobienia w swoim edytorze · 3 strony.
Zadania utrwalające – Przetwarzanie napisów
Strona 1 z 3 Strona 2 z 3 Strona 3 z 3

Prezentacja

Slajd 1 z 7
1 / 7

Kod

Otwórz kod, zmieniaj go i uruchamiaj na stronie – np. usuń # z linii oznaczonej jako błąd i zobacz, co się stanie. „Przywróć” wraca do wersji z lekcji.

PY
L24_napisy.py Kod z lekcji – otwórz, zmieniaj i uruchamiaj; wynik zobaczysz obok kodu.
L24_napisy.py
Wynik programu
Kliknij „Uruchom”, żeby zobaczyć tutaj wynik programu.