Praca na warstwach i formaty plików
Materiały tej lekcji są na razie tylko do czytania na stronie. Kod przepisz albo skopiuj do swojego edytora.
Czego się nauczysz
Warstwy to podstawa pracy w każdym programie graficznym: pozwalają zmieniać jeden element obrazu, nie psując pozostałych. Na tej lekcji złożysz obraz z kilku warstw i nauczysz się dobierać format pliku do zastosowania.
Po tej lekcji:
- dodasz warstwę, zmienisz jej kolejność, krycie i widoczność,
- użyjesz kanału alfa i maski warstwy zamiast kasowania pikseli,
- dobierzesz format pliku (JPEG, PNG, GIF, XCF) do zastosowania.
Czym są warstwy?
Warstwy działają jak przezroczyste folie ułożone jedna na drugiej. Każda to osobny obraz, który możesz przesuwać, zmieniać i ukrywać. To, co leży wyżej, zasłania to, co niżej.
W panelu Warstwy:
- oko – pokaż lub ukryj warstwę,
- przeciąganie na liście – zmiana kolejności,
- krycie – od 0% (niewidoczna) do 100% (pełna),
- tryb – sposób mieszania z warstwami pod spodem.
Przezroczystość i kanał alfa
Oprócz R, G i B piksel może mieć czwartą wartość – alfa, czyli stopień przezroczystości. W GIMP-ie przezroczystość widać jako szachownicę.
- Warstwa → Przezroczystość → Dodaj kanał alfa – bez tego gumka maluje kolorem tła zamiast „wycierać”.
- Zaznaczenie + klawisz Delete usuwa zaznaczony fragment warstwy.
- Zaznaczanie rozmyte (różdżka, U) zaznacza obszar o podobnym kolorze.
Maska warstwy ukrywa części warstwy bez ich kasowania: czarny na masce ukrywa, biały pokazuje. Pomyłkę poprawisz, malując maskę na biało.
Formaty plików graficznych
Kompresja stratna zmniejsza plik kosztem jakości, bezstratna nie traci żadnych danych.
- JPEG (
.jpg) – stratna, bez przezroczystości; zdjęcia, gdy liczy się mały plik, - PNG (
.png) – bezstratna, z przezroczystością; grafiki, zrzuty ekranu, logo, - GIF (
.gif) – bezstratna, tylko 256 kolorów, jeden kolor przezroczysty; proste animacje, - WebP (
.webp) – stratna lub bezstratna, z przezroczystością; grafika na strony WWW, - XCF (
.xcf) – projekt GIMP-a z warstwami, - TIFF (
.tif) – bezstratna; druk, archiwizacja.
Pułapki przy zapisie
- Eksport do JPEG spłaszcza warstwy i usuwa przezroczystość – tło staje się białe.
- Każdy kolejny zapis tego samego pliku JPEG obniża jakość.
- Suwak jakości przy eksporcie JPEG: 85–90 to dobry kompromis między jakością a rozmiarem.
- Projekt zawsze zachowaj jako
.xcf– w JPEG nie da się już poprawić pojedynczej warstwy.
Spróbuj sam
Pliki do ćwiczeń: INFO_K1_L10_tlo.jpg i INFO_K1_L10_domek.png.
- Otwórz tło.
- Plik → Otwórz jako warstwy i wybierz domek.
- Narzędziem Przesunięcie (M) ustaw domek na trawie.
- Zmień krycie domku na 50% i z powrotem na 100%.
- Przeciągnij warstwę domku pod tło – co widzisz?
Na koniec wyeksportuj kompozycję jako PNG i jako JPEG z jakością 30. Porównaj rozmiary plików i krawędzie dachu w powiększeniu.
Na karcie pracy do tej lekcji: zadania sprawdzające 1–3 razem na lekcji i zadania domowe 1–5 samodzielnie.
Sprawdź się
- Dodam warstwę, zmienię jej kolejność, krycie i widoczność.
- Użyję kanału alfa i maski warstwy zamiast kasowania pikseli.
- Dobiorę format pliku do zastosowania.
Na następnej lekcji: edycja fotografii – korekta kolorów, prostowanie i kadrowanie.
Notatki
Prezentacja
Kod
Pliki z kodem będą dostępne, gdy nauczyciel odblokuje pobieranie.