Grafika rastrowa – piksele i kolory
Materiały tej lekcji są na razie tylko do czytania na stronie. Kod przepisz albo skopiuj do swojego edytora.
Czego się nauczysz
Zaczynamy grafikę komputerową. Zobaczysz, z czego naprawdę składa się zdjęcie na ekranie, jak komputer zapisuje kolory liczbami i dlaczego powiększenie małego obrazka zawsze kończy się rozmyciem. Poznasz też program GIMP.
Po tej lekcji:
- wyjaśnisz, czym różni się grafika rastrowa od wektorowej,
- zapiszesz kolor w modelu RGB i szesnastkowo, np. (255, 0, 0) = #FF0000,
- obliczysz liczbę pikseli potrzebną do druku i rozmiar obrazu bez kompresji.
Grafika rastrowa a wektorowa
- Grafika rastrowa – obraz składa się z siatki pikseli, z których każdy ma jeden kolor. Taka siatka to bitmapa. Tak zapisywane są zdjęcia. Po mocnym powiększeniu widać „schodki”, bo powiększasz same piksele.
- Grafika wektorowa – obraz opisany figurami (linie, krzywe, wielokąty) i ich kolorami. Można go powiększać bez utraty jakości – używa się jej do logo i ikon.
Model RGB
Ekran tworzy każdy kolor z trzech składowych: czerwonej (R), zielonej (G) i niebieskiej (B). Każda ma 256 poziomów, od 0 do 255, więc kolorów jest 256 · 256 · 256 = 16 777 216.
- (255, 0, 0) – czerwony,
- (0, 255, 0) – zielony,
- (0, 0, 255) – niebieski,
- (255, 255, 0) – żółty,
- (0, 0, 0) – czarny, (255, 255, 255) – biały, (128, 128, 128) – szary.
Kolor zapisuje się też szesnastkowo jako #RRGGBB, np. #FF0000 to czerwony. W GIMP-ie zobaczysz go w oknie wyboru koloru jako „Notacja HTML”.
Do druku używa się innego modelu – CMYK (farby: cyjan, magenta, żółta, czarna).
Rozdzielczość i rozmiar pliku
- Rozdzielczość obrazu – liczba pikseli w poziomie i pionie, np. 1920 × 1080. Więcej pikseli to więcej szczegółów i większy plik.
- Rozdzielczość druku (dpi) – liczba pikseli na cal (2,54 cm). Do dobrego druku potrzeba ok. 300 dpi. Zdjęcie 10 × 15 cm: 10 : 2,54 · 300 ≈ 1181 px i 15 : 2,54 · 300 ≈ 1772 px.
- Rozmiar bez kompresji – każdy piksel RGB to 3 bajty. Obraz 1920 × 1080: 1920 · 1080 · 3 = 6 220 800 bajtów, czyli ok. 5,9 MB. Formaty JPEG i PNG kompresują dane, więc plik jest mniejszy.
Powiększenie małego obrazu nie doda szczegółów – program musi „wymyślić” brakujące piksele, więc obraz się rozmywa. Zmniejszanie jest bezpieczne, powiększanie – nie.
GIMP – pierwsze kroki
- Przybornik z narzędziami po lewej, obraz na środku, panele (warstwy, historia) po prawej. Okna → Tryb jednego okna łączy wszystko w całość.
- Plik → Nowy – podajesz szerokość, wysokość i rozdzielczość.
- Obraz → Skaluj obraz – zmiana rozmiaru; kłódka obok wymiarów zachowuje proporcje.
- Kliknięcie koloru pierwszoplanowego w przyborniku pokazuje wartości R, G, B i zapis szesnastkowy.
- Plik → Zapisz tworzy plik
.xcf– format GIMP-a z warstwami. Plik → Eksportuj jako zapisuje kopię do użycia na zewnątrz, np..pnglub.jpg.
Spróbuj sam
Pliki do ćwiczeń: INFO_K1_L09_serce-16x16.png i INFO_K1_L09_serce-powiekszone.png. Otwórz małe serce w GIMP-ie i powiększ widok do 800% (klawisz 4) – zobaczysz pojedyncze piksele. Drugi plik pokazuje ten sam obraz przeskalowany 30 razy.
Na karcie pracy do tej lekcji: zadania sprawdzające 1–3 razem na lekcji i zadania domowe 1–5 samodzielnie.
Sprawdź się
- Wyjaśnię, czym różni się grafika rastrowa od wektorowej.
- Zapiszę kolor w modelu RGB i szesnastkowo.
- Obliczę liczbę pikseli potrzebną do druku i rozmiar obrazu bez kompresji.
Na następnej lekcji: praca na warstwach i formaty plików graficznych.
Notatki
Prezentacja
Kod
Pliki z kodem będą dostępne, gdy nauczyciel odblokuje pobieranie.