Arkusz kalkulacyjny – dane i formuły
Materiały tej lekcji są na razie tylko do czytania na stronie. Kod przepisz albo skopiuj do swojego edytora.
Czego się nauczysz
Zaczynamy arkusz kalkulacyjny – narzędzie, które liczy za ciebie i przelicza wszystko od nowa, gdy zmienisz dane. Na tej lekcji poznasz budowę arkusza, typy danych, formatowanie i pierwsze formuły.
Po tej lekcji:
- odczytasz adres komórki i zapiszesz zakres, np.
B4:B8, - rozpoznasz typ danych i ustawisz format walutowy lub procentowy,
- napiszesz formułę z adresami komórek i skopiujesz ją uchwytem wypełnienia.
Budowa arkusza
- Plik Excela to skoroszyt (
.xlsx). Składa się z arkuszy – kart na dole okna. - Arkusz to siatka kolumn (A, B, C…) i wierszy (1, 2, 3…).
- Komórka leży na przecięciu kolumny i wiersza. Jej adres to litera kolumny i numer wiersza, np.
B3. - Zakres kilku sąsiednich komórek zapisujesz dwukropkiem:
B4:B8to komórki od B4 do B8, aA1:C3to prostokąt 3 × 3.
Pasek formuły nad siatką pokazuje, co naprawdę jest w zaznaczonej komórce. W komórce może być widoczny wynik 16,50 zł, a w pasku formuły – =B4+C4+D4.
Arkusz liczy na danych, nie na tym, co widzisz. Wygląd liczby zmienia formatowanie, a nie jej wartość.
Typy danych
Excel sam rozpoznaje typ danych. Liczby wyrównuje do prawej, tekst do lewej – to szybki sposób sprawdzenia, czy liczba nie została wpisana jako tekst.
- Liczba –
12,5(w polskim Excelu część dziesiętną oddziela przecinek), - Tekst –
poniedziałek, nie da się go dodać, - Data –
07.11.2026, zapisana jako liczba dni, więc daty można odejmować, - Waluta –
12,50 zł, liczba z formatem walutowym, - Procent –
23%, w komórce jest 0,23, - Formuła –
=B4+C4, zawsze zaczyna się od znaku=.
Formatowanie danych
Na karcie Narzędzia główne:
- Czcionka: pogrubienie, kolor tekstu, wypełnienie komórki, obramowanie,
- Wyrównanie: do lewej, do środka, do prawej, zawijanie tekstu, scalanie komórek,
- Liczba: format liczbowy, walutowy, procentowy, data, liczba miejsc po przecinku.
Format nie zmienia wartości: gdy w komórce jest 12,456, a ustawisz 2 miejsca po przecinku, zobaczysz 12,46 – ale do obliczeń Excel nadal użyje 12,456.
Znaki ##### oznaczają, że liczba nie mieści się w kolumnie. Kliknij dwukrotnie granicę nagłówka kolumny, żeby dopasować szerokość.
Pierwsze formuły
Po znaku = wpisujesz obliczenie. Zamiast liczb używaj adresów komórek – gdy zmienisz dane, wynik przeliczy się sam.
- Operatory:
+dodawanie,-odejmowanie,*mnożenie,/dzielenie,^potęgowanie. - Kolejność działań jak w matematyce; nawiasy zmieniają kolejność.
Kopiowanie formuły: złap uchwyt wypełnienia (mały kwadrat w prawym dolnym rogu komórki) i przeciągnij w dół. Formuła =B4+C4+D4 w wierszu 5 zmieni się na =B5+C5+D5.
Częsty błąd: wpisanie wyniku (np. 16,5) zamiast formuły. Po zmianie danych taki wynik się nie zaktualizuje.
Spróbuj sam
Plik do ćwiczeń: INFO_K1_L03_wydatki-tygodnia.xlsx. Policz w kolumnie E wydatki każdego dnia formułą =B4+C4+D4, skopiuj ją w dół, a w E10 dodaj sumę całego tygodnia. Poprawny wynik w E10 to 127,00 zł.
Na karcie pracy do tej lekcji:
- zadania sprawdzające 1–3 – razem na lekcji,
- zadania domowe 1–5 – samodzielnie.
Sprawdź się
- Odczytam adres komórki i zapiszę zakres, np.
B4:B8. - Rozpoznam typ danych i ustawię format walutowy lub procentowy.
- Napiszę formułę z adresami komórek i skopiuję ją uchwytem wypełnienia.
Na następnej lekcji: funkcje SUMA, ŚREDNIA, MIN, MAX oraz adresowanie względne i bezwzględne.
Notatki
Prezentacja
Kod
Pliki z kodem będą dostępne, gdy nauczyciel odblokuje pobieranie.