20

Instrukcje warunkowe w funkcjach

Materiały tej lekcji są na razie tylko do czytania na stronie. Kod przepisz albo skopiuj do swojego edytora.

Czego się nauczysz

Funkcja może zwracać różne wyniki w zależności od danych: większą z dwóch liczb, ocenę według punktów, informację, czy rok jest przestępny. Służą do tego instrukcje warunkowe.

Po tej lekcji:

if i else

if warunek: – wcięty blok wykonuje się, gdy warunek jest prawdziwy. else: – gdy nie jest. Po dwukropku zawsze wcięcie; wiersze z tym samym wcięciem tworzą jeden blok.

def wieksza(a, b):
    if a > b:
        return a
    else:
        return b

def parzysta(n):
    return n % 2 == 0

print(wieksza(3, 8))   # 8
print(parzysta(14))    # True

Porównanie samo daje wartość logiczną, więc można je od razu zwrócić – jak w funkcji parzysta.

Wiele przypadków – elif

Python sprawdza warunki od góry i wykonuje pierwszy prawdziwy. Pozostałe pomija. Tak jak w zagnieżdżonym JEŻELI w Excelu: zaczynaj od najwyższego progu.

def ocena(punkty):
    if punkty >= 45:
        return 5
    elif punkty >= 38:
        return 4
    elif punkty >= 30:
        return 3
    elif punkty >= 25:
        return 2
    else:
        return 1

47 pkt daje 5, 42 – 4, 31 – 3, 25 – 2, 12 – 1.

Operatory logiczne

Rok przestępny: podzielny przez 4 i niepodzielny przez 100 albo podzielny przez 400.

def przestepny(rok):
    if (rok % 4 == 0 and rok % 100 != 0) or rok % 400 == 0:
        return True
    return False

2024 – True, 2026 – False, 1900 – False, 2000 – True.

Testowanie funkcji

Funkcja z progami może działać dla „zwykłych” liczb, a mylić się dokładnie na progu. Testuj wartości tuż poniżej, równe i tuż powyżej progu:

Najczęstsze błędy: brak dwukropka po if/elif/else, złe wcięcie, = zamiast ==, elif bez wcześniejszego if, progi ułożone od najniższego.

Spróbuj sam

Uruchom kod z lekcji na stronie. Dopisz do listy punktów wartości graniczne (24, 25, 44, 45) i sprawdź, czy oceny się zgadzają. Zamień kolejność dwóch pierwszych warunków w funkcji ocena i zobacz, co się zepsuje.

Na karcie pracy do tej lekcji: zadania sprawdzające 1–3 razem na lekcji i zadania domowe 1–5 samodzielnie.

Sprawdź się

Na następnej lekcji: pętla for i funkcja range.

Notatki

PDF
Zadania utrwalające Karta pracy do tej lekcji: zadania sprawdzające i domowe do samodzielnego zrobienia w swoim edytorze · 3 strony.
Zadania utrwalające – Instrukcje warunkowe w funkcjach
Strona 1 z 3 Strona 2 z 3 Strona 3 z 3

Prezentacja

Slajd 1 z 7
1 / 7

Kod

Otwórz kod, zmieniaj go i uruchamiaj na stronie – np. usuń # z linii oznaczonej jako błąd i zobacz, co się stanie. „Przywróć” wraca do wersji z lekcji.

PY
L20_warunki.py Kod z lekcji – otwórz, zmieniaj i uruchamiaj; wynik zobaczysz obok kodu.
L20_warunki.py
Wynik programu
Kliknij „Uruchom”, żeby zobaczyć tutaj wynik programu.