Instrukcje warunkowe w funkcjach
Materiały tej lekcji są na razie tylko do czytania na stronie. Kod przepisz albo skopiuj do swojego edytora.
Czego się nauczysz
Funkcja może zwracać różne wyniki w zależności od danych: większą z dwóch liczb, ocenę według punktów, informację, czy rok jest przestępny. Służą do tego instrukcje warunkowe.
Po tej lekcji:
- zapiszesz funkcję z
if,elifielse, która zwraca różne wyniki, - połączysz warunki operatorami
and,or,not, - przetestujesz funkcję na wartościach granicznych progów.
if i else
if warunek: – wcięty blok wykonuje się, gdy warunek jest prawdziwy. else: – gdy nie jest. Po dwukropku zawsze wcięcie; wiersze z tym samym wcięciem tworzą jeden blok.
def wieksza(a, b):
if a > b:
return a
else:
return b
def parzysta(n):
return n % 2 == 0
print(wieksza(3, 8)) # 8
print(parzysta(14)) # True
Porównanie samo daje wartość logiczną, więc można je od razu zwrócić – jak w funkcji parzysta.
Wiele przypadków – elif
Python sprawdza warunki od góry i wykonuje pierwszy prawdziwy. Pozostałe pomija. Tak jak w zagnieżdżonym JEŻELI w Excelu: zaczynaj od najwyższego progu.
def ocena(punkty):
if punkty >= 45:
return 5
elif punkty >= 38:
return 4
elif punkty >= 30:
return 3
elif punkty >= 25:
return 2
else:
return 1
47 pkt daje 5, 42 – 4, 31 – 3, 25 – 2, 12 – 1.
Operatory logiczne
and– prawda, gdy oba warunki są prawdziwe,or– prawda, gdy choć jeden jest prawdziwy,not– odwraca wartość.
Rok przestępny: podzielny przez 4 i niepodzielny przez 100 albo podzielny przez 400.
def przestepny(rok):
if (rok % 4 == 0 and rok % 100 != 0) or rok % 400 == 0:
return True
return False
2024 – True, 2026 – False, 1900 – False, 2000 – True.
Testowanie funkcji
Funkcja z progami może działać dla „zwykłych” liczb, a mylić się dokładnie na progu. Testuj wartości tuż poniżej, równe i tuż powyżej progu:
ocena(44)daje 4,ocena(45)daje 5 – granica między 4 a 5,ocena(24)daje 1,ocena(25)daje 2 – granica zaliczenia,wieksza(5, 5)daje 5 – co, gdy liczby są równe?
Najczęstsze błędy: brak dwukropka po if/elif/else, złe wcięcie, = zamiast ==, elif bez wcześniejszego if, progi ułożone od najniższego.
Spróbuj sam
Uruchom kod z lekcji na stronie. Dopisz do listy punktów wartości graniczne (24, 25, 44, 45) i sprawdź, czy oceny się zgadzają. Zamień kolejność dwóch pierwszych warunków w funkcji ocena i zobacz, co się zepsuje.
Na karcie pracy do tej lekcji: zadania sprawdzające 1–3 razem na lekcji i zadania domowe 1–5 samodzielnie.
Sprawdź się
- Zapiszę funkcję z
if,elifielse, która zwraca różne wyniki. - Połączę warunki operatorami
and,or,not. - Przetestuję funkcję na wartościach granicznych progów.
Na następnej lekcji: pętla for i funkcja range.
Notatki
Prezentacja
Kod
Otwórz kod, zmieniaj go i uruchamiaj na stronie – np. usuń # z linii oznaczonej jako błąd i zobacz, co się stanie. „Przywróć” wraca do wersji z lekcji.